ЯҢАЛЫКЛАР


12
апрель, 2021 ел
дүшәмбе

Биоресурслар буенча дәүләт комитеты инспекторлары Лаеш районында рөхсәтсез балык сату урыннарын ачыклау буенча рейд үткәрде. Сокуры авылында бер ир кеше законсыз рәвештә сазан һәм толстолобик балыгы белән сәүдә иткән. Үзе белән ветеринария һәм башка кирәкле документлары юк иде. Урынга полиция хезмәткәрләре чакырылды, барлык продукция дә тартып алынды. Сатуга кергән товар маркировкаланырга тиеш дип ассызыклый белгечләр. Балык маркировкасында аның кайчан һәм кайда сатып алынуы, саклау вакыты турында мәгълүмат булырга тиеш. Әллә каян тотылган балыкны ашау, сәламәтлек өчен куркыныч булырга мөмкин.
Узган елда 6767 рейд чарасы үткәрелгән, нәтиҗәдә 3161 административ хокук бозу ачыкланган; 135 җинаять эше кузгатылган; сулыклардан чыгарылган законсыз тоту коралларының гомуми саны 9073 данә тәшкил иткән, шул исәптән Дәүләт комитеты хезмәткәрләре тарафыннан 5967 берәмлек ; 2016 елдан бирле табылган 74 браконьер станының 45е бетерелгән; браконьерлык ысулы белән тоткан балык белән санкцияләнмәгән сәүдә итү буенча 14 урын ачыкланган, шул исәптән республиканың автомобиль магистральләрендә.
Татарстан Республикасының Биологик ресурслар буенча дәүләт комитеты гражданнарны браконьерлыкка каршы көрәш чараларында актив катнашырга чакыра. Моның өчен дәүләт хезмәтләре порталында «Халык контроле» мөрәҗәгать итү блогы бар, шулай ук «кайнар линия» телефоннары аша мөрәҗәгать итәргә була.


2021 елның 9 нчы апрелендә региональ әһәмияттәге «Балтач» дәүләт табигый тыюлыгының 20 еллыгы уңаеннан, Кече Лызи урта мәктәбендә ТР Биоресурслар буенча дәүләт комитеты хезмәткәрләре тарафыннан бәйрәм чарасы оештырылды.  
Тыюлык башлыгы Хаҗиев Р.К. әлеге аеруча саклана торган табигый территориянең барлыкка килү тарихы һәм эшчәнлекнең төп юнәлешләре турында сөйләде.
«Балтач» региональ әһәмияттәге комплекслы юнәлешле дәүләт табигый тыюлыгы Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 11.04.2001 ел, 192 нче номерлы карары белән, Балтач муниципаль районының уникаль табигый ландшафтын, урманнарын, сирәк һәм юкка чыга торган хайван һәм үсемлек төрләрен саклау һәм торгызу максаты белән оештырылды. 
Тантаналы вакыйга белән тыюлык администрациясен мәктәп яны урманчылыгының «Табигать дуслары» агитбригадасы һәм Кече Лызи урта мәктәбе педагоглары котлады, мәктәп укучылары концерт номерлары белән чыгыш ясадылар һәм тыюлык турында стенгазета чыгардылар.
Алга таба, чара ахырында, тыюлык хезмәткәрләре «Канатлы дусларыбыз» рәсем конкурсы, «Игътибар! Кошчык! 2021»  фотолар күргәзмәсе һәм тыюлыкның 20 еллыгы кысаларында үткәрелгән сыерчык оялары конкурсларының җиңүчеләрен һәм призерларын бүләкләделәр. 
Рәхмәт  йөзеннән б бәйрәмдә катнашкан балаларга һәм Балтач муниципаль районында экологик белем бирү эшчәнлеген алып баруда бәяләп бетергесез өлеш керткән педагогларга тыюлык администрациясе рәхмәт хатлары һәм истәлекле бүләкләр тапшырды.
Мәктәп яны территориясендә сыерчык оялары элү бәйрәм чарасының нәтиҗәсе булды.

 

Татарстан Республикасының биоресурслар буенча дәүләт комитеты «Парклар маршы-2021» (алга таба – акция) халыкара акциясендә катнашырга чакыра, ул Россия һәм чиктәш илләрнең аеруча саклана торган табигый территорияләренә (алга таба – АСТТ)  ярдәм итүгә юнәлдерелгән. 

Быел акция «Су-сазлык җирләре саклауга мохтаҗ!» шигаре астында узачак.

Табигый  биотөрлелеге булган су – сазлык җирләремкеше һәм аның хуҗалык эшчәнлеге өчен төп һәм алыштыргысыз чиста су чыганагы. Ә кеше еш кына гидрологик режимны бозып, ярларда урманнарны кисеп, анда төзеп яки сукалап елгаларның һәм күлләрнең экологик сәламәтлеген җимерә, суны үз эшчәнлегенең калдыклары белән пычрата. Шуңа күрә аеруча саклана торган табигый территорияләр -тыюлыклар, милли парклар, заказниклар һ.б.- системасын саклау һәм киңәйтү бик мөһим. Алар төбәкләрдә экологик тигезлекне тотып кына калмыйлар, сулыкларны, аларның флорасын һәм фаунасын да саклыйлар, шул рәвешле кешеләр өчен чиста су чыганакларын саклап калалар.

2021 елда, су йөзүче кошларның һәм башка тере организмнарның яшәү урыннары сыйфатында мөһим әһәмияткә ия булган , су-сазлык җирләре турында Халыкара конвенциянең 50-еллыгы билгеләп үтелә.  

Татарстан Республикасында акцияне үткәрү вакыты: 2021 елның 12 апреленнән 10 июненә кадәр.

Татарстан Республикасының Биоресурслар буенча дәүләт комитеты акция кысаларында түбәндәге конкурслар үткәрә:

1. «Тыюлыклы табигать дөньясы» балалар сәнгать иҗаты конкурсы. Тема- «Су-сазлык җирләренең тормышы». 

2. «Без дөньяны чистартабыз» экологик десантлар конкурсы:

• аеруча саклана торган табигый территорияләр, парклар һәм аллеялар, су объектларының яр буе линияләре, шулай ук башка табигый территорияләрне җыештыру;

• үсемлекләр һәм агачлар утырту; 

• ясалма оялар ясау һәм урнаштыру; 

• аеруча саклана торган табигый территорияләрне төзекләндерү һ. б.

3. «Су-сазлык җирләренең гаҗәеп дөньясы» экологик әкиятләр  конкурсы. Су-сазлык җирләре һәм аларның яшәүчеләре турында әкият жанрындагы эшләр.

Конкурслар һәм аларга карата куелган таләпләр турында тулырак мәгълүмат белән, ТР Биоресурслар буенча дәүләт комитеты сайтында https://ojm.tatarstan.ru/ekologicheskoe-prosveshchenie.htm яки 8 (843) 211 68 62 телефоны буенча танышырга мөмкин (җаваплы зат: биотөрлелек бүлегенең 1 разрядлы өлкән белгече Билалова Гөлинә Илдар кызы).

 

Язгы ау башлану белән бәйле рәвештә, без Сезгә чомгалар гаиләсенең су йөзүче кошы турында сөйләячәкбез. Исегезгә төшерәбез, ана үрдәкләрдән файдаланып ата үрдәкләрне аулау 3 апрельдән 6 майга кадәр, су йөзүче киекләрне-17 нче апрельдән 26 нчы апрельгә кадәр, урман киекләрен -24 апрельдән 3 майга кадәр дәвам итәчәк.

Кызыл муенлы чомга яки мөгезле чомга (Podiceps auritus) чомгалар гаиләсенең су йөзүче кошларына керә. Кош, шулай ук, славян чомгасы шикелле дә билгеле.

Муендагы каурыйларының “күгәргән” төсе, кара башы һәм алтын төсендәге каурыйлары бу кошны  башка чомгалар арасында иң гүзәл итеп күрсәтә.

Кызыл  муенлы чомга - Төньяк ярымшарның уртача районнарында яшәүче күчмә су йөзүче кошы.

Төрнең яшәү тирәлеге кышын океан ярлары янындагы дулкыннар артында урнашкан, ләкин кайбер кошлар зур күлләрдә кышлый. Чомгалар  бала чыгару урыннары итеп күлләр, сазлык һәм буалар кебек төче сулы сулыкларны сайлый. Соңгы ун ел эчендә бу төр Татарстан Республикасы территориясендә Яшел Үзән, Лаеш, Минзәлә, Түбән Кама районнарында теркәлгән. Элегрәк Апас, Буа, Кайбыч районнарында, шулай ук Казан шәһәрендә һәм Кама Тамагы участогында очраганнар иде.

Каурыйларының гомуми төсе сезонга карап үзгәрә. Кошның төсе яшеренергә ярдәм итә. Җәен башы кара, берничә җирән кушылмалары бар. Ачык төстәге каурыйлары күз киселешеннән читкә китә, баш артына  кадәр сузыла. Яннары һәм муены ачык җирән.

Көзге һәм кышкы вакытта төсе үзгәрә. Каурыйлары аксыл тоныкка әйләнә. Башында үзенчәлекле соры бүрек хасил була. Муены ак.

Кош еш кына ярга чыга, һөҗүмнән сирәк саклана. Кызыл муенлы чомга башка төрләр кебек үк сак түгел. Корыда олы кошлар вертикаль тора. Очу күнекмәләре яхшы.

Үрчү урыннарында чомга умырткасызлар, су бөҗәкләре һәм аларның кортлары, мәсәлән, су коңгызлары, энә караклары, кыслалар һәм моллюсклар белән туклана. Кыслалар  рационының 20% ын тәшкил итә. Корюшка шикелле балык, бигрәк тә америка төре өчен, вакытлыча яки сезонлы рәвештә мөһим. Яр буенда үрчүче кошлар, азык эзләп, еш кына эчке күлләргә яки диңгез районнарына очып китәләр.

Башка чомгалар кебек үк, кош үзенең каурыйларын ашый. Каурыйларны олы кошлар гына түгел, ә еш кына балаларына да, кайчакта күкәйдән чыкканан соң беренче көн эчендә. Ашказанында алар киез аморф массага таркала. Каурыйларның функциясе бу очракта билгеле түгел, ләкин алар түбән азык-төлек трактын сөякләрдән һәм башка каты, үзләштерелми торган ризыктан сакларга ярдәм итә дигән фикер бар.

Кызыклы фактлар:

• Бу шактый үҗәт һәм агрессив кошлар. Чомгалар үз территориясен һәм оясын һәрвакыт булачак ачык саклаячак. Алар хәтта үзләренә охшаш төрләр белән дә рәхимсез конфликтка керәләр.

• Йоклаганда бу төр йөзен алга каратып, башын бер якка куеп муенын аркасына сала.

• Бу, нигездә, тыныч кош. Әмма бер-берсе белән аралашу өчен вокал куллана. Вокализацияләрнең күбесе парлы элемтә урнаштыруга, шулай ук территорияне һәм балаларын саклауга карый.

• Чомгалар ризыкны тулысынча йота. Шуңа күрә алар ашый торган кайбер ризык тулысынча үзләштерелми. Нәтиҗәдә, чомга кайчагында «гранулалар» белән йөткерә.


9
апрель, 2021 ел
җомга

«Идел киңлекләре» дәүләт табигать тыюлыгы хезмәткәрләре ТР Яшел Үзән районындагы  Зөя елгасында урнашкан  региональ әһәмияттәге комплекслы профильле «Зөя» дәүләт табигать тыюлыгы территориясендә рейд үткәрделәр.

«Россия - Ислам дөньясы: KazanSummit» халыкара икътисадый саммиты быел катнаш форматта узачак. 28-30 июльдә гибрид форматта: «Казан Экспо» халыкара күргәзмә үзәге территориясендә офлайн һәм онлайн узачак. 


8
апрель, 2021 ел
пәнҗешәмбе

Бүген ТР Биоресурслар буенча дәүләт комитеты, ТР буенча Россельхознадзор хезмәткәрләре Казанда рейд уздырганда санкцияләнмәгән балык сату ноктасын ачыкладылар.
 


7
апрель, 2021 ел
чәршәмбе

Биоресурслар буенча дәүләт комитеты инспекторлары, гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хезмәткәрләре белән берлектә, Идел-Кама тыюлыгының Саралы участогы һәм Мишә елгасы тамагы дәүләт табигать тыюлыгы территорияләре буйлап рейд үткәрделәр.

Электрон мактау тактасы турындагы нигезләмәгә таянып, 2020 елда Татарстан Республикасы дәүләт граждан хезмәткәрләренең Электрон мактау тактасына кертү өчен 15 дәүләт граждан хезмәткәре билгеләнде. 

Ана үрдәкләрдән файдаланып ата үрдәкләргә язгы ау чоры башланды. Биоресурслар буенча дәүләт комитеты белгечләре һәм аучылар Түбән Кама районының аерым саклана торган биләмәләрендәге Коряжное күлендә 25 оя урнаштырды.


ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Все материалы сайта доступны по лицензии:
Creative Commons Attribution 4.0 International