Урман фотомоделе: сусар Түбән Кама районында камера объективына эләккән
Түбән Кама районының гомуми кулланыштагы ау биләмәләре территориясендәге урманда битараф булмаган берәү агачтан оста сикереп йөрүче сусарны күреп алган һәм ТР Биоресурслар буенча дәүләт комитетының район бүлеге башлыгы белән видеоязма аша уртаклашкан Ул камерадан һич тә курыкмый, хәтта объектив каршында оста итеп басып та тора. Җәнлек, табигый саклыгын һәм кызыксынуын күрсәтеп, тирә-ягына игътибар белән карый. Урманның күркәм җәнлегенең сыгылмалы гәүдәсен, сагаеп калган гәүдәсен һәм сикергәндә һәм борылганда балансир кебек эшләүче йомшак койрыгын күрү өчен хәтта шушы берничә секунд та җитә.
Бу ерткычларның саны урман сәламәтлегенең үзенчәлекле индикаторы булып тора. Җәнлекнең тәүлекнең якты вакытында үзен тыныч хис итүе һәм усалланмавы районда җитәрлек азык базасы булу һәм уңай экологик хәл турында сөйли. Димәк, экосистема үзенең төп бурычын – вак кимерүчеләрдән алып эре ерткычларга кадәр барлык тере организмнарның балансын саклауны үти дигән сүз. Сусар – бик акыллы һәм сак җәнлек. Ул бик кирәк булганда гына кешеләр янына чыгарга мәҗбүр була. Көз көне ул, азык яки запаслар өчен урын эзләп, кеше торагына якынырга мөмкин. Әгәр аңа янамасалар, сусар кешегә беренче булып һөҗүм итми. Шуңа күрә мондый очрашуны ике як өчен дә куркынычсыз саклап калуның иң яхшы ысулы – кыргый хайван чикләрен бозмыйча, читтән тыныч кына күзәтү.
Әмма бу ерткыч белән очрашу кеше өчен дә, йорт хайваннары өчен дә куркыныч булырга мөмкин. Сусар, төлке яки янутсыман этләр белән беррәттән, котырыну чире таратучысы да булырга мөмкин. Үз-үзен адекват тотмаган (куркыкмавы, агрессия, төкерек агу) кыргый җәнлекне күреп, һич кенә дә аңа якын килергә ярамый – кичекмәстән тыныч адым белән китәргә кирәк.