ЯҢАЛЫКЛАР

Хөрмәтле гражданнар! "Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә - тирә мохитне күзәтү идарәсе" ФДБУнән килде:

Метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында Консультация-кисәтү

сәгать 11дән  21 сәгатькә кадәр. 25 июнь 2021 ел.

Татарстан Республикасы территориясендә һәм Казан шәһәрендә 2021 елның 25 июнендә көндез һәм кич белән урыны белән кыска вакытлы җилнең тизлеге секундына 15-20 метрга кадәр җитәргә мөмкин, урыны белән секундына 23 метрга кадәр җитәргә мөмкин.

   
 «Чиста болыннар» ДТКЗ белгече Р.В. Гринин һәм биотөрлелек торышы артыннан дәүләт күзәтчелеге буенча әйдәп баручы белгеч Л. Ф. Гыйльметдинов шәһәр активистлары өчен «Чиста болыннар»ДТКЗ территориясе буйлап эко-экскурсия оештырдылар.
Экскурсия барышында алар үз эшчәнлекләре турында сөйләделәр, кунакларны үз карамагындагы территория һәм анда яшәүчеләр белән таныштырдылар.
Маршрут буйлап барганда, кунакларга РФ Кызыл китабына кертелгән кошны- елга каракошын үз күзләре белән күрү насыйп булды. Ул бөтен кешене үзенең матурлыгы һәм канат колачы белән таң калдырды.
Кунаклар бу экскурсияне бик озакка истә калдырыр. Чөнки тыюлык беркемне дә битараф калдырмый торган матур урыннарга бай.
Мондый сәфәрләр август ахырына кадәр планлаштырылган. Шуңа Күрә Чистай шәһәре халкы һәм кунакларының аеруча саклана торган территория турында белү генә түгел, ә аны үз күзләре белән күрү мөмкинлеге дә бар.

2021 елның 1 июленнән «Россия Федерациясендә дәүләт контроле турында» 2020 елның 31 июлендәге 248-ФЗ номерлы Федераль закон үз көченә керү сәбәпле, дәүләт контроле (күзәтчелеге) органнарының карарларына, иң киң таралган дәүләт контроле (күзәтчелеге) төрләре өчен, судка кадәр шикаять бирү процедурасы ачык булачак.

Бер типтагы хәлләр:
Дәүләт хезмәткәренең туганнарга һәм/яки башка затларга карата шәхси кызыксынуы белән бәйле булган дәүләт идарәсенең аерым функцияләрен үтәү белән бәйле мәнфәгатьләр конфликты.
Хәлнең тасвирламасы: 
Дәүләт хезмәткәре дәүләт хезмәткәренең туганнарына һәм/яки башка затларга карата шәхси кызыксынуы белән бәйле дәүләт идарәсенең аерым функцияләрен гамәлгә ашыруда һәм/яки кадрлар карарларын кабул итүдә катнаша.
Булдырмау һәм җайга салу чаралары:
Дәүләт хезмәткәренә яллаучы вәкиленең һәм турыдан-туры башлыкка шәхси кызыксынуы булуы турында язма рәвештә хәбәр итәргә кирәк.
Яллаучы вәкиленә дәүләт хезмәткәрен, аның шәхси кызыксынуы белән бәйле туганнары һәм/яки башка затлар белән турыдан-туры бәйләнешне күз алдында тоткан вазыйфаи бурычларын үтәүдән читләштерергә киңәш ителә. Мәсәлән, әгәр дәүләт хезмәтенең вакантлы вазыйфасын биләүгә кандидатларның берсе аның туганы булса, дәүләт хезмәткәрен конкурс комиссиясе составыннан вакытлыча чыгарырга киңәш ителә.
Аңлатма:
Дәүләт хезмәткәренең туганнарга карата кадрлар карарларын кабул итүдә катнашуы мәнфәгатьләр каршылыгының иң ачык хәлләреннән берсе булып тора.
Мондый  хәлнең күп төрләре бар, мәсәлән:
дәүләт хезмәткәре дәүләт органының вакантлы вазыйфасын биләп торуга конкурс комиссиясе әгъзасы булып тора. Шул ук вакытта бу дәүләт органында вакантлы вазыйфага кандидатларның берсе-дәүләт хезмәткәренең туганы;
дәүләт хезмәткәре үзенең  туганына карата карар кабул итә (тикшерү үткәрә)торган аттестация комиссиясе (мәнфәгатьләр конфликтын җайга салу комиссиясе, хезмәт тикшерүе үткәрү комиссиясе) әгъзасы булып тора.
Шул ук вакытта шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, туганнарга карата бөтен дәүләт идарәсе функцияләрен башкаруда , мәнфәгатьләр каршылыгына китерми. Аерым алганда, әгәр дәүләт хезмәткәре бер мөрәҗәгать итүче тарафыннан хезмәт күрсәтүдән баш тартуга китерми торган дәүләт хезмәтләре күрсәтсә, һәм шул ук вакытта кемгә дә булса өстенлек бирергә мөмкинлек бирә торган дискрецион вәкаләтләргә ия булмаса, күп очракта туганнарына мондый хезмәтләр күрсәткәндә мәнфәгатьләр каршылыгы барлыкка килү ихтималы бик аз.
Татарстан Республикасы Биологик ресурслар буенча дәүләт комитетында Интернет-кабул итү бүлмәсе, шулай ук «Ышаныч телефоны» эшли: (843) 211 73 81, анда сез коррупция юнәлешендәге фактлар турында мәгълүмат калдыра аласыз.
Ышаныч телефоны буенча гражданнар эш вакытында кабул ителә:
дүшәмбе-пәнҗешәмбе: 9.00 сәгатьтән 18.00 сәгатькә кадәр
җомга 9.00 сәгатьтән 16.45 сәгатькә кадәр
тәнәфес 13.00-13.45 сәгатьтә башлана.

Конкурс Буа районы буенча хайваннар, үсемлекләр дөньясы һәм аеруча саклаулы табигать территорияләре өлкәсендә дәүләт күзәтчелеге буенча район (районара) бүлеге башлыгы вазыйфасына һәм вазыйфаларның төп төркеменә («җитәкчеләр»категориясенә) уздырылды.
Комиссия утырышында бәйсез эксперт сыйфатында Оештыру-кадрлар белән тәэмин итү идарәсе башлыгы, Казан милли тикшеренү технология университетының икътисад кафедрасы доценты, икътисад фәннәре кандидаты Светлана Анатольевна Башкирцева чыгыш ясады.
Конкурс  тәмамланганнан соң, 7 көн эчендә, аның нәтиҗәләре кандидатларга язма рәвештә җибәреләчәк.
Конкурста катнашуга кертелмәгән дәүләт граждан хезмәтенең вакантлы вазыйфасын биләүгә дәгъва итүчеләрнең һәм конкурста катнашкан кандидатларның документлары язма гариза буенча конкурс тәмамланганнан соң өч ел эчендә кире кайтарылырга мөмкин.

Бүген 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышы башлануга 80 ел тулды. Ул илебез намус белән чыккан иң авыр сынауларның берсе иде.
Бу көнне без әби-бабаларыбызның авыр сынауларын искә алабыз. Шул ук вакытта без Совет халкының сугыш елларында патриотик күтәрелешен тулысынча тоябыз, ата-бабаларыбызның Ватаныбызга булган фидакарь мәхәббәте турындагы истәлекләрне мәңгегә саклап калу өчен, аның турында яшь буынга сөйлибез.
Хәтер көне, Горурлык һәм кайгы көне РФ Президентының 1996 елның 8 июнендәге Указы белән билгеләнгән.
Бүген Татарстан Республикасы Биологик ресурслар буенча дәүләт комитеты хезмәткәрләре «Хәтер шәме» дигән Бөтенроссия акциясенә кушылалар. Бу халыкара акция, анда катнашучылар 2009 елдан башлап ел саен 22 июнь-Хәтер һәм кайгы көне алдыннан 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында һәлак булган һәм Ватан өчен сугышып һәлак булган 27 миллион кеше хөрмәтенә шәмнәр кабыза.

Узган атнада Дачный торак пунктыннан алып Колсәет торак пунктына кадәр Казансу елгасы буенча экологик йөзү оештырылды, анда Зәңгәр күлләр тыюлыгының чиге дә керде. Оештыручылар-Казан епархиясенең яшьләр бүлеге @pravmolkzn һәм «Корвет» #korvetsplav компаниясе. Бу чараның уникальлеге шунда ки, чүп-чарны елга ярларыннан гына түгел, ә аның акваториясеннән дә җыю планлаштырылган иде. Чарада 18 кеше катнашты, аларга  ике катамаран бирелгән иде. Чүп-чарны сачоклар һәм тырмалар белән эләктереп, капчыкларга тутырып бардылар. Палуба беренче 2 сәгать эчендә чүп-чар капчыклары белән тулган иде.
Барлык  җыелган чүп-чар «Зәңгәр күлләр» тыюлыгы хезмәткәрләре тарафыннан чыгарылды.
Дәүләт комитеты җирле халыкны һәм әлеге популяр урынга килүчеләрне чүп-чарны үз артыннан калдырмавын сорый һәм табигатькә битараф булмаган кунакларга рәхмәт белдерә.

Зур кушая́к (җир куяны (Allac­taga major)) - кушаяклылар гаиләлегеннән имезүче хайван.

Зур кушаяк-кушаяклылар арасында иң зурысы. Аның гәүдәсе чагыштырмача кыска (18,7-26 см озынлыкта); койрыгы-1,3 тапкыр озынрак (25-30,5 см). Тән массасы  300 грамм.

Колаклары чагыштырмача кыска, 57-59 мм биеклектә. Табан асты озын, тән озынлыгының 45 % җитә. Бу кимерүчеләрнең арткы аяклары озын һәм көчле. Алар ярдәмендә кушаяклар өч метрга кадәр сикерә. Бу җәнлекнең тән озынлыгыннан 20 тапкыр күбрәк.

Сырты кызыл-көрән яки саргылт, асты ак. Койрыгы кара, очы соры.

Географик диморфизм хас: көньякка таба юнәлеш буенча кушаякларның колак раковиналары озыная, ә арка буявы төньяктан көньякка һәм көнбатыштан көнчыгышка таба яктыра.

Зур кушаяк урман далаларыннан ярымчүлләргә  һәм Көнчыгыш Европада, Казахстанда һәм Көнбатыш Себердә төньяк өлешенә кадәр таралган. Төньякка, 55° с. ш. кереп, башка төр кушаяклардан ераграк үтеп керә. Евразиядә , Төньяк Америкада таралган.

Татарстан территориясендә Идел алдында һәм Кама аръягында очрый. Юл буйларында, сыза битләүләрендә, көтүлекләрдә, инеш буйларында тереклек итә.

Төр ареалы тоташ массив һәм бер изолят белән күрсәтелгән. Изолят Тянь-Шаняның Төньяк тауларында Балхаш күленнән көньякка һәм көньяк-көнбатышка таба урнашкан; аның мәйданы-82 400 км2. Төп ареалы  Кара диңгездән алып Обь елгасына һәм Алтай тауларына кадәр урнашкан. Ареалның төньяк чиге, нигездә, урман даласының төньяк чиге белән туры килә һәм 55° һәм 56° авыллары арасында, урыны белән урман зонасына керә. Көньяк чик Кара диңгезнең Төньяк яры буенда, Кавказ алдында, төньяктан Каспий диңгезен узып китә, Мангышлак ярымутравын кисеп үтә һәм, төньяктан Арал диңгезен, Балхаш күлен һәм аннан Зәйсән котловинасына кадәр бара. Зур кушаякның яшәү урыннары төрлелек белән аерылып тора.

Ялгыз яшәү рәвеше алып бара. Ирексездә бер-берсенә агрессия күрсәтәләр. Зур кушаяк төнлә генә актив, кояш батканнан соң 40-45 минуттан соң өслеккә чыгып һәм кояш чыкканчыга кадәр 30-50 минут кала оясына әйләнеп кайта. Вак кушаяклар белән чагыштырганда, ул күпкә саграк - оясыннан чыкканчы, җәнлек бик озак иснәнә һәм тыңлап тора. Зур кушаяк тыныч хәлдә арткы аякларында адымлап яки йөгереп йөри. Йөгерүнең максималь тизлеге-40-50 км/сәг. Йөгерүдә зур кушаяклар кискен сикерүләр ясамый һәм эзәрлекләүдән салмак көчле  сикерүләр ярдәмендә китә, шуңа күрә кушаяклар җир өстендә оча дигән тәэсир тудыра.

Зур кушаяк бөтен нәрсә ашаучы кимерүчеләргә карый — аның рационында үсемлекләр (орлыклар, тамырлар, суганы) һәм хайваннар (бөҗәкләр) азык булырга мөмкин. Ул бер типтагы азыктан башка типтагысына аның булуына һәм ел вакытына карап җиңел күчә. Авыл хуҗалыгы җирләрендә зур кушаяк еш кына чәчелгән карбыз һәм кавын орлыкларын җыя, шулай ук бөртекле культуралар, көнбагыш, борчак орлыкларын ашый, әмма зур зыян китерми.

Зур кушаяк йокыдан март-апрель урталарында чыга. Үрчү чоры бик озакка сузыла, апрель-июнь айларына туры килә. Елына 1-2 йөклелек була. Аларның һәркайсы 25 көнгә якын сузыла. 1-8 бала алып кайта ала, гадәттә 3-6 бала була. Аналары белән алар 1,5 айга кадәр яши. Җенес өлгергәнлегенә 2 нче елда ирешәләр. Табигатьтә максималь гомер озынлыгы-3 яшькә кадәр.

Көзен, даими суыклар башлану белән, кушаяклар йокыга китә. Гадәттә, бу сентябрь аенда, сирәгрәк октябрьдә була. Төрле төбәкләрдә йокы озынлыгы 4-6, 5 ай тәшкил итә; ә җылытып алганда уянырга мөмкин. Зур  кушаяклар азык запасларын ясамый; йоклар алдыннан бик нык тазаралар, кайчагында тәненең массасын ике тапкыр арттыралар.

Зур кушаяктатарстан Республикасының  Кызыл китабына кертелгән.

СберУниверситетта CDTO дәрәҗәсендәге (chief digital transformation officer) Татарстан Республикасы җитәкчеләре урынбасарлары өчен «Цифрлы трансформация» программасы тәмамланды. Анда Дәүләт комитеты рәисе урынбасары Рамил Шәрәфетдинов укып кайтты. Укулар Мәскәүдә узды. Программаның соңгы көнендә укучылар алдында Президент, Сбербанкның идарә рәисе Герман Греф һәм Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов чыгыш ясады.

Татарстан Республикасы Биологик ресурслар буенча дәүләт комитеты ьхәбәр иткәнчә, мөлкәт салымнарын һәм физик затлар кеременә салымнарны салым хәбәрнамәсен алганчы ук түләүнең өстәмә ысулы - бердәм салым түләве барлыкка килде.

Бу - электрон «аванс янчыгы» аналогы, анда граждан мөлкәт, җир һәм транспорт салымнарын, шулай ук, керемнәргә салым исәпләнгән, әмма салым агенты тарафыннан тотылмаган очракта, физик затлар кеременә салымны түләү өчен алдан ихтыярый рәвештә акча күчерә ала.

Кертемне ел дәвамында теләсә кайсы вакытта эшләргә була. Салым түләүче акчалар кертү вакытларын һәм конкрет саванс суммасын мөстәкыйль билгели. «Акча янчыгын» үзеңдә генә түгел, ә өченче затларда да тулыландырырга мөмкин. Салым органы җыелган акчаларны башта бурыч түләүгә (әгәр ул булса) җибәрә, аннары, кечерәк салым суммасыннан башлап, булачак түләүләр счетына кертә.

Бердәм салым түләвен башкарганда реквизитлар тутыру барышында була торган хаталар булмый, түләү сроклары турында да борчылырга кирәкми.

Салымны Россия Федераль салым хезмәте сайтында «Салымнар һәм пошлиналар түләү» сервисы яки турыдан-туры «Физик затлар өчен салым түләүченең шәхси кабинеты» (акча янчыгы функциясе) аша түләргә мөмкин.

Булачак түләүләр счетына акчаны кертү салым органы тарафыннан мөстәкыйль рәвештә түбәндәгечә башкарыла:

-салым түләүчегә салым хәбәрнамәсен җибәргәннән соң ун көннән дә соңга калмыйча;

-яки салым хәбәрнамәсе җибәрелгәч, бердәм салым түләве бюджетка кергән көннән соң, әмма, кечкенәрәк суммадагы салымнан башлап, салым түләүнең билгеләнгән срокларыннан да соңга калмыйча, эзлекле рәвештә башкарыла.

Салым йөкләмәләре счетына китмәгән акчаларны граждан, тиешле гариза биреп, кире кайтарырга, йә булачак түләүләр счетына калдырырга хокуклы.